Uçak tutması nedir, nasıl engellenir?

“Beni uçak tutar, ben uçağa binemem!”, “Uçak tuttu, tatil burnumdan geldi, tatil boyunca kendime gelemedim!”, “Yok valla tatili batsın, uçağa bir daha binersem!” …

Aslında en doğru cevabı şu yukarıdaki cümleleri kuranlara sorsak, bize ne olduğunu en iyi onlar anlatabilir ama nasıl engelleyeceklerini bilmediklerinden de bu hale gelmişlerdir.

Kimi tatilleri başlamadan bitiren, kimilerini de eziyet haline dönüştüren, yaşayanın çok acı çektiği, yaşamayanın da asla bilemediği hoş olmayan bir durum bu. Özlem vasıtasıyla sıkça yaşadığımız ama yaşadıkça da tedavilerimize bir yenisini ekleyerek, neredeyse yok denecek kadar az miktara düşürebildiğimiz bu durum için yapılabilecekleri paylaşacağım sizinle.

Belli ki bu yazıyı okumaya geldiğinize göre uçak tutması problemi yaşayan veya yaşayacağını düşünen birisiniz. Öncelikle şu altın kuralı belirtelim, siz hasta değilsiniz! Sadece vücudunuz, bazı olaylara diğerlerinden biraz farklı tepki veriyor hepsi bu!

Başlıyoruz. Uçak tutması nedir? Uçak tutması şudur; iç kulağımızda bulunan harekete duyarlı tüycükler, uçağın ileri hareketini algılarken, uçakta sabit kalan gözümüz de aksine vücudumuzun hareketsiz kaldığını düşünür. Yani tüycükler beyne, “biz gidiyoruz” derken, gözümüz, “saçmalama ne gitmesi” deyince ortalık karışır. Bu karışıklığa dayanamayan beynimiz de vücudumuzdaki hassas yerleri tetikler ve ortaya da; baş dönmesi, baş ağrısı, mide bulantısı, terleme, soluk cilt, tükürük artışı, titreme, esneme, yorgunluk ve kusma şeklinde sonuçlar çıkar.

İşte ortaya çıkan bu istenmeyen durumların hiç yaşanmaması veya yaşansa da etkilerinin çok aşırı olmaması veya sonrasında da çok uzun sürmemesi için yapılabilecekler listesi;

Uçuş öncesi yapılabilecekler,

  1. Uçuştan önceki gece iyi bir uyku çekerek, uçuş gününe zinde ve dinç bir şekilde uyanın.
  2. Uçuşunuz öncesi imkânınız varsa bolca dinlenin. Uçuşa yorgun, bitkin bir şekilde çıkmayın. Dinlenmiş bir şekilde çıkılan uçuşta, vücudunuz daha rahat bir hal alıp, sizi daha rahat ettirebilir.
  3. Eğer imkânınız ve zamanınız varsa gitmek istediğiniz yere uzun uçuşlar yerine daha kısa uçuşlar tercih edin. (aktarmalı uçuşlar)
  4. Uçmak istediğiniz uçak tipini seçme şansınız varsa, dar gövdeli uçakların harekete ve türbülansa karşı daha hassas olduklarından dolayı, daha stabil ve daha geniş iç hacmi olan, geniş gövdeli uçaklar tercih edin.
  5. Koltuk seçimini dikkatlice yapın. Özellikle kanat hizasında bulunan koltuklardan tercih edin. Uçaktaki en az hareketi hisseden bu yerlerde, diğer yerlere oranla daha az harekete maruz kalırsınız. Eğer kanat hizasındaki daha geniş diz mesafesi olan acil çıkış koltuklarından bulabilirseniz sizin için en iyisi olacaktır. Eğer kanat hizasında bir koltuk bulamadıysanız, ön sıralardan tercih edin.
  6. Koltuğunuzu mutlaka pencere kenarından seçin. Bu sayede dışarıya bakarak, yeryüzünün ve sizden daha aşağıdaki bulutların hareketini görebilir ve gözünüzle ileri hareketi kolayca tespit etmiş olursunuz. Tabi gece ve bulut içinde yapılacak olan uçuşlar hariç 🙂
  7. Rahat, sizi sıkmayacak, özellikle boyun ve omuz bölgelerinizi daraltmayacak kıyafetler giyin. Seçtiğiniz ayakkabı da tercihen en rahat ayakkabınız olsun.
  8. Seyahatinizden en az 24 saat öncesi sürede ne yediğinize dikkat edin. Asla ağır, yağlı, çok kalorili, baharatlı ve hassasiyet yaratacağını düşündüğünüz yemekler yemekten kaçının. Midenize neyin iyi neyin kötü geldiğini düşünerek hareket edin. Ve kesinlikle boş mideyle uçağa binmeyin!
  9. Uçuş öncesi (uçuşunuzun hemen öncesinde olmamak kaydıyla) hafif bir yemek hatta atıştırmalık yemeyi deneyin.
  10. Bol su için. Hatta uçuş öncesi yedikleriniz nispeten tuzlu olsun. Bu sayede dehidrasyon artacak ve uçuş esnasında çok su içmenize neden olacaktır.
  11. Alkol tüketimini sınırlayın. Seyahat öncesi aşırı alkol alımı bu etkileri yaşamanız için bir tetikleyici olacaktır. Alkol aldığınız taktirde bol su içtiğinizden emin olun.
  12. Yanınıza mutlaka kraker, ekmek, naneli/zencefilli sakız, limon, yeşil elma, zencefilli içecek veya zencefilin kendisini alın.
  13. Kullanmakta olduğunuz ilaçların yan etkileri hakkında doktorunuza danışın. Uçak ile seyahat edeceğinizi ve bu ilaçların sizi uçak tutmasına karşı hassasiyete sokup sokmayacağını öğrenin ve doktor tavsiyesi ile kullanımına devam edin.
  14. Uçağa binmeden, uçuş esnasında yaşayabileceğiniz endişelerden kurtulmaya çalışın. Uçuşun sorunsuz ve rahat geçeceğine yönelik sürekli kendinizi telkin edin.
  15. Gerekirse uçuşunuzun tarihini değiştirin. Özellikle stresli, sıkıntılı, hasta, yorgun, aşırı duygusal veya bunlara benzer olumsuz bir süreç geçirdiğiniz günlerde uçmak yerine daha iyi olabileceğiniz günlere uçuşunuzu kaydırın. Uçak tutmasının kadınlarda ve çocuklarda daha sık gözlendiği tespit edilmiştir. Kadınlarda özellikle hamilelik ve mensturasyon, çocuklarda da hasta olduğu dönemlerde uçuştan kaçının.

Uçuş esnasında yapılabilecekler,

  1. Eğer önceden koltuk seçimi yapmadı veya yapamadıysanız, uçak içerisindeki görevlilere durumunuzu bildirerek yer değişikliği yapmaları konusunda yardım isteyin.
  2. Kesinlikle bir şey okumayın, okumaya çalışmayın.
  3. Başınızın üzerindeki havalandırmaları mutlaka kullanın. Yüzünüze gelecek olan temiz ve serin hava kendinizi iyi hissetmenize neden olacaktır. Kişisel mini fanlar da yanınıza alınabilir.
  4. Elde taşınabilir oyunlar oynamayın veya telefon/tabletiniz ile bir şeyler yapmaya çalışmayın.
  5. Pencereden dışarı bakarak, yeryüzüne veya ufka odaklanmaya çalışın. Bu sayede hareketi algılayarak beyninizi rahatlatabilirsiniz.
  6. Solunumunuzu kontrol edin. Hızlı ve sığ solunumun durumu daha da kötüleştirebileceğini unutmayın. Bunların yerine sakin ve derin nefes almaya çalışın.
  7. Kafanızı çok fazla hareket ettirmeyin ve kesinlikle aşağıya doğru indirmeyin. Oturduğunuz koltuklarda eğer varsa baş desteklerinden faydalanın yoksa da yanınıza boyun/baş desteği alın.
  8. Sıcak olmanızdansa kendinizi serin tutmaya bakın.
  9. Zihninizi meşgul etmeye çalışın. Müzik dinleyin veya yapabilirseniz uçak içerisindeki filmlerden izleyin.
  10. Uçak içerisindeki ikramlardan hafif ve sizi rahatsız etmeyecek yiyecekler tercih edin. Yanınızda götürdüğünüz krakerlerden bolca yiyin.
  11. Uçuş esnasında midenize rahatsızlık verebilecek alkol, kafeinli ve asitli içeceklerden kaçının. Bunun yerine bol bol su için. Hatta yanınızda götürdüğünüz zencefili veya limonu suyun içerisine atarak tüketin.
  12. Zencefilli veya naneli sakız çiğneyin.
  13. Ayağa kalkın ve imkânınız varsa yürüyüşler yapın. Özellikle kusmaya başladığınız anda mutlaka ayağa kalkın. Bu sayede vücudunuzun denge hissiyatını kurması kolaylaşacaktır.
  14. Etrafınızda size rahatsızlık verebilecek kişi veya bebekler olabilir. Gerekirse yer değişikliği talebinde bulunun veya kulaklığınızı takarak kendinizi izole edin. Başka şeylere odaklanın. Seyahat için gidiyorsanız geçireceğiniz muhteşem seyahati hayal edin, iş için gidiyorsanız yapmayı planladıklarınızı zihninizde gözden geçirin.
  15. Çok şanssız iseniz ve sizin gibi uçak tutması yaşayan bir diğer kişi ile yan yana veya yakınsanız yine yer değişikliği talebinde bulunun. Böyle bir durumda, siz iyi olsanız dahi diğer kişinin yaşadıklarını görüp, duyup, kokladıkça siz de olumsuz etkileneceksinizdir.
  16. Kendinizi olmayacağı yönünde sürekli telkin edin.
  17. Uçuşunuz gece ise şekerleme yapmaya çalışın.
  18. Akupresür yapın. Nedir bu akupresür derseniz; Vücudunuzdaki enerji akışını daha iyi dolaştırmak için vücudunuzdaki çeşitli basınç noktalarını uyarma eylemidir. Detaylı bilgi için; http://www.saglikpaneli.com/content.asp?content_id=1858&connection_id=3&connection_table=1&content_type
  19. Ülkemizde henüz nereden temin edileceğini bulamadığım ama bazı arkadaşlarımın, yurt dışından temin edip kullanarak iyi geldiğini söyledikleri, “Scopolamine Transdermal Patch”’i de maddeler arasına ekliyorum. Yakın zamanda elime geçecek şekilde siparişimi verdim, bizzat deneyerek bu maddeyi güncelleyebilirim 🙂
  20. Son çare uçak tutması ilacı alın. Tabi bu kimileri için hiç riske girmeyip, yukarıda yazılanları uygulamadan direkt alınması şeklinde de olacaktır ama her uçuş sonrası o güne sersem gibi devam etmemek için son çare olarak kullanılmasında fayda olabilir. Bunun için de en etkilisi reçete ile satılan “Dramamine”yi öneriyoruz. Defalarca Özlem tarafından test edildi onaylandı. 🙂
  21. Uçak tutması ilacı alacaksanız mutlaka uçuş öncesinde alın. Hatta benim işim garanti olsun derseniz de prospektüsünde belirtilen sürelerde ve günlük kullanılabilir dozda alabilirsiniz. (Ertesi gün yapacağı uçuş öncesi 4 adet içeni biliyorum 🙂 )
  22. Ve varsa imkânınız, tabi ki First class veya Bussiness class uçun. Emin olun hiç bir şey olmaz! Uçakta olduğunuzu bile anlamaz, hatta uçuş biraz daha devam etseydi keşke diyebilirsiniz. 🙂

Umarım bu yazdıklarım işinize yarar ve sorunsuz seyahatler gerçekleştirirsiniz. İyi yolculuklar!